มือใหม่ไก่ชน » สมุนไพรไก่ชนกับภูมิปัญญาชาวบ้าน

สมุนไพรไก่ชนกับภูมิปัญญาชาวบ้าน

9 มีนาคม 2019
194   0

 

สมุนไพรไก่ชนกับภูมิปัญญาชาวบ้าน

ภูมิปัญญาในเรื่องของการเลี้ยงไก่ชนเริ่มแรกเลยก็คือการคัดพ่อแม่พันธุ์ ชาวบ้านส่วนใหญ่เลี้ยงไก่แบบปล่อยตามธรรมชาติกับเลี้ยงตามหัวไร่ปลายนา หมายความว่าให้อาหารกินเช้าเย็นหรือปล่อยให้หากินเอาเอง แล้วไปนอนอยู่ตามใต้ถุนบ้านหรือนอนตามต้นไม้ ดังนั้นการคัดเลือกพันธุ์จึงง่ายมากคือ ตัวไหนรอดตายได้ ก็เก็บไว้ขยายพันธุ์ต่อไป เรียกได้ว่าให้เกิดการคัดเลือกตามธรรมชาติ ตัวที่แข็งแรงเท่านั้นจึงรอดตาย ซึ่งควรเก็บไว้ทำพันธุ์ต่อไป กับอีกวิธีหนึ่งที่อาศัยการสังเกตมากขึ้น เช่นแม่ไก่ที่ให้ไข่ดก ไข่ฟองใหญ่ ไข่ในรังที่จัดให้ และไม่ไปไข่ปนกับไก่ตัวอื่น รวมทั้งเลี้ยงลูกเก่ง ไม่จิกลูกของตัวเอง และไม่ร้องเวลากลางคืน ซึ่งเหล่านี้เป็นลักษณะดีที่จะถูกคัดไว้เป็นแม่พันธุ์ ดูภูมิปัญญาเหล่านี้แล้ว ก็เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ง่าย และไม่ต้องการคำอธิบายมากนักว่าทำไปจึงต้องทำแบบนี้

 

การป้องกันรักษาโรคไก่โดยใช้สมุนไพร

1. โรคที่เกิดกับไก่ค่อนข้างมาก คือ โรคห่า โรคหวัดหน้าบวม ตาบวม ขี้ขาว ฝีดาษ 

ตำรับยาที่ใช้รักษาโรคเหล่านี้ได้แก่การใช้บอระเพ็ดทุบแช่น้ำ แล้วให้ไก่กินทุกวัน ซึ่งความจริงแล้วไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อการรักษา แต่เป็นการเพิ่มความต้านทานต่อโรคมากกว่า เพราะชาวบ้านมีความเชื่อว่าถ้าไก่ตัวไหนแข็งแรงก็สามารถอยู่รอดได้ โดยไม่ต้องใช้ยารักษา ส่วนเรื่องการฉีดวัคซีนนั้นไม่ต้องพูดถึงเลย เพราะว่าแทบไม่มีการใช้ ดังนั้น ไก่พื้นเมืองส่วนใหญ่จึงมักจะแข็งแรงและทนทานต่อโรคได้ดีกว่าไก่พันธุ์ทั่วไป

โรคที่สำคัญที่พบและยังไม่มีการรักษาคือ โรคห่า ชาวบ้านมีวิธีการป้องกัน คือ การใช้บอระเพ็ดอย่างที่เล่าไว้ข้าวต้น แต่ก็ยังมีตำรับอื่นอีก เช่น ใช้มดแดงขยี้ผสมน้ำให้ไก่กินทั้งรังและตัวมด หรือ ใช้ฟ้าทะลายโจรบดให้ละเอียดผสมน้ำให้ไก่กิน หรือ ใช้วิธีคั้นใบตะไคร้ผสมกับมดแดงให้ไก่กิน รวมไปถึงสมัยใหม่หน่อยคือการใช้น้ำหมักชีวภาพให้ไก่กิน ทั้งหมดนี้เชื่อกันว่าสามารป้องกันโรคได้

 

2. โรคภายนอก เช่น หมัด ไร ต่าง ๆ

ถ้าเป็นมากก็ทำให้ไก่ตายได้เหมือนกัน  วิธีป้องกัน คือ ใช้ใบกะเพราะ หรือ ใบตะไคร้ หรือ ใบสะเดาผสมกับตะไคร้หอม วางรองไว้ในรัง เหตุผลก็คงอธิบายได้ว่าเป็นเพราะกลิ่นของพืชเหล่านี้น่าจะช่วยไล่แมลงได้

แต่ถ้าเกิดการระบาดแล้วและต้องการรักษา ก็จะใช้สมุนไพรได้หลายตำรับด้วยกัน เช่น หมักใบยูคาลิปตัส ใบหนาด และใบน้อยหน่า ผสมน้ำทิ้งไว้แล้วฉีดในคอกไก่ หรือ ใช้ยาฉุน หรือ น้ำมันก๊าด ทาบริเวณที่มีหมัดไร หรือ ใช้รากหางไหลแดง ทุบผสมน้ำแล้วทางบริเวณที่มีหมัด เป็นต้น จะเห็นได้ว่าส่วนใหญ่ใช้พืชที่มีพิษในการฆ่าแมลงที่เราคุ้นเคยกันอยู่แล้วเกือบทั้งสิ้น

 

3. ถ้าเป็นโรคที่ไม่ได้เกิดจากเชื้อ เช่น ไก่ขาหัก หรือ ขาเจ็บเดินไม่คล่อง 

มีอีกหลายตำรับเหมือนกันเช่น ใช้ตะไคร้ทุบแล้วเอามามัดขา หรือใช้หัวขมิ้นทาแผล หรือตำหญ้าแฝกผสมน้ำมันงาทาที่แผล ซึ่งก็เห็นว่าใช้ได้ผลดี

เรื่องการใช้สมุนไพรในการเลี้ยงไก่พื้นเมืองนั้นมีมากมายหลายตำรับ และใช้ป้องกันรักษาโรคต่าง ๆ เกือบจะทุกโรคของไก่อย่างได้ผลตามภูมิปัญญาเดิมที่สั่งสมกันมา และหลายตำรับก็คล้าย ๆ กับยาสมุนไพรที่ใช้กับคน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของโรคที่เกี่ยวกับทางเดินหายใจ ดังนั้น การที่ไก่พื้นเมืองรอดมาได้ทุกวันนี้โดยไม่ต้องพึ่งยาสมัยใหม่ ก็น่าจะเป็นหลักฐานอย่างดีว่าไก่พื้นเมืองมีความทนทานดีกว่าไก่พันธุ์

 

แหล่งที่มา longhomdi

Please Enter Your Facebook App ID. Required for FB Comments. Click here for FB Comments Settings page